Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται για την διατροφή των κατοικίδιων μας ενδέχεται ορισμένες φορές να προκαλεί σύγχυση κατά την ανάγνωση του. Για να σας βοηθήσουμε να καταλάβετε καλύτερα τις συμβουλές σχετικά με τη διατροφή των φίλων μας, δημιουργήσαμε ένα λεξικό στο οποίο θα βρείτε τους όρους που χρησιμοποιούνται συχνότερα.
Οι όροι παρατίθενται σε αλφαβητική σειρά, ανατρέχοντας στη λίστα με τα αντίστοιχα γράμματα.
Μάθετε απλά με μερικά κλικ…
Ασβέστιο: Ανόργανη ουσία , βασικό δομικό συστατικό των οστών και των δοντιών. Επίσης απαραίτητο για την καλή μυϊκή λειτουργία. Τα ζώα που βρίσκονται σε ανάπτυξη – όπως και αυτά που εγκυμονούν ή θηλάζουν –έχουν αυξημένες ανάγκες σε ασβέστιο. Γι αυτόν τον λόγο θα πρέπει να διατρέφονται με τροφή ειδικά παρασκευασμένη για να καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες του οργανισμού τους – διαφορετικά δεν αναπτύσσονται σωστά και εκδηλώνουν ραχιτισμό.
Αντιοξειδωτικά: Ουσίες που παρεμποδίζουν την οξείδωση των κυττάρων του οργανισμού – επιβραδύνοντας έτσι την γήρανση και την καταστροφή τους. Ενισχύουν το αμυντικό σύστημα, καταστρέφουν τις ελεύθερες ρίζες και βοηθούν τον οργανισμό να διατηρείται σε ισορροπία. Οι Βιταμίνες Ε και C όπως και το Σελήνιο θεωρούνται φυσικά αντιοξειδωτικά – γι αυτόν τον λόγο και χρησιμοποιούνται στην παρασκευή των τροφών Purina για σκύλους και γάτες.
Αλλεργία τροφική: Η αλλεργική αντίδραση του οργανισμού σε συγκεκριμένα συστατικά της τροφής μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε φάση της ζωής και συνήθως εκδηλώνεται με διάρροια, εμετό , κνησμό και έντονο ερεθισμό του δέρματος. Τα συστατικά που συνδέονται συχνότερα με τροφική αλλεργία είναι το ψάρι, τα γαλακτοκομικά, το βοδινό και το κοτόπουλο.
Αμινοξέα: Είναι τα βασικά δομικά συστατικά των πρωτεϊνών. Κάποια είδη αμινοξέων δεν μπορούν να συντεθούν μέσα στον οργανισμό και θα πρέπει να περιλαμβάνονται αυτούσια με την τροφή. Τα αμινοξέα αυτά ονομάζονται
« απαραίτητα». Για την γάτα ένα από αυτά τα απαραίτητα αμινοξέα είναι η Ταυρίνη.
Ανόργανα άλατα: Ονομάζονται και μεταλλικά στοιχεία ή μέταλλα και τα πιο συνηθισμένα για την διατροφή των κατοικίδιων είναι το ασβέστιο, ο φώσφορος, ο σίδηρος, το μαγγάνιο, το μαγνήσιο και το κάλιο. Ο ρόλος τους στον οργανισμό είναι πολύ σημαντικός αφού διατηρούν την ισορροπία των υγρών , υποστηρίζουν τις μεταβολικές διεργασίες και αποτελούν δομικό συστατικό του σκελετού και των δοντιών. Οι βιομηχανοποιημένες τροφές για σκύλους και γάτες είναι παρασκευασμένες έτσι ώστε να καλύπτουν 100% των αναγκών του οργανισμού σε ανόργανα άλατα – στην σωστή αναλογία αλλά και μεταξύ τους ισορροπία.
Βιταμίνες: Οργανικές ουσίες , απαραίτητες για την καλή υγεία όλων των οργανισμών αφού λειτουργούν ως καταλύτες του μεταβολισμού . Η ποσότητα των βιταμινών που πρέπει να περιέχει μια τροφή είναι συγκεκριμένη – το πλεόνασμα ( υπερβιταμίνωση) δημιουργεί προβλήματα υγείας όπως αντίστοιχα και η έλλειψη τους. ( αβιταμίνωση).
Βιταμίνη C: Υποστηρίζει την παραγωγή κολλαγόνου, παίζει σημαντικό ρόλο στην υγιή ανάπτυξη των οστών και προστατεύει τον οργανισμό από τις ελεύθερες ρίζες, λειτουργώντας ως φυσικό αντιοξειδωτικό.
Βιταμίνη E: Έχει αντιοξειδωτική δράση, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, προάγει την άμυνα και υποστηρίζει την λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων.
Βιταμίνες του συμπλέγματος Β: Το σύμπλεγμα Β αποτελείται από 9 διαφορετικές υδατοδιαλυτές βιταμίνες που προσφέρουν σημαντικά οφέλη στον οργανισμό, όπως : η ενδυνάμωση του μεταβολισμού, η διατήρηση του μυϊκού τόνου, η ανάπτυξη και η ανανέωση των κυττάρων , η καλή νευρική λειτουργία και η διατήρηση της υγείας του δέρματος. Οι πιο γνωστές από τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι το φολικό οξύ, η ριβοφλαβίνη, η νιασίνη και η βιοτίνη.
Γευστικότητα: Η γευστικότητα είναι μια από τις πιο βασικές παραμέτρους που ελέγχονται κατά την παρασκευή μιας έτοιμης , βιομηχανοποιημένης τροφής – αφού ακόμα και η πιο επιστημονική και άριστη ποιοτικά τροφή δεν έχει καμία αξία αν … το ζώο δεν την τρώει !
Γλυκόζη: Είναι η πιο απλή μορφή υδατάνθρακα και το καύσιμο των κυττάρων του οργανισμού. Η γλυκόζη μεταφέρεται με την κυκλοφορία του αίματος – κάποια ποσότητα πηγαίνει κατευθείαν στον εγκέφαλο τροφοδοτώντας τα εγκεφαλικά κύτταρα ενώ το υπόλοιπο μεταφέρεται στο συκώτι και τους μύες , όπου αποθηκεύεται ως γλυκογόνο, και στα λιπώδη κύτταρα όπου αποθηκεύεται ως λίπος. Το γλυκογόνο αποτελεί την ενεργειακή εφεδρεία του οργανισμού – κάθε φορά που υπάρχει ανάγκη μετατρέπεται ξανά σε γλυκόζη και χρησιμοποιείται.
Διατροφικές ανάγκες: Ο σκύλος και η γάτα δεν είναι άνθρωποι και οι διατροφικές τους ανάγκες είναι εντελώς διαφορετικές από τις δικές μας. Η τροφή που προορίζεται για ανθρώπους δεν μπορεί ποτέ να είναι επαρκής γιατί δεν καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Αυτός είναι ο λόγος ύπαρξης των βιομηχανοποιημένων τροφών για κατοικίδια ζώα συντροφιάς.
Ευαισθησία στην τροφή: Η ευαισθησία σε συγκεκριμένα συστατικά της τροφής είναι αρκετά συνηθισμένη κατάσταση του σκύλου και της γάτας. Εκδηλώνεται συνήθως με προβλήματα στο δέρμα και το τρίχωμα ενώ σε κάποια περιστατικά συνδέεται με πεπτικές διαταραχές. Για την αντιμετώπιση της ευαισθησίας στην τροφή συστήνονται τροφές με περιορισμένο αριθμό πρωτεϊνικών πηγών . Η ευαισθησία στην τροφή δεν οφείλεται σε αντίδραση του ανοσοποιητικού, όπως η αλλεργία.
Ενέργεια: Ο κάθε οργανισμός προσλαμβάνει ενέργεια από τα θρεπτικά συστατικά της τροφής και την δαπανά για να επιτελέσει όλες τις ζωτικές του λειτουργίες. Για να διατηρείται σε καλή υγεία και καλή φυσική κατάσταση αυτά τα δύο ποσά θα πρέπει να είναι ανάλογα.
Ένζυμα: Παράγονται μέσα στον οργανισμό και βοηθούν στην διάσπαση της τροφής σε απλά θρεπτικά συστατικά , που ο οργανισμός μπορεί να απορροφήσει.
Ελεύθερες ρίζες : Ασταθείς ουσίες που παράγονται στον οργανισμό κατά τον μεταβολισμό και βλάπτουν σοβαρά τα υγιή κύτταρα. . Η γήρανση και το στρες αυξάνουν υπερβολικά την παραγωγή τους . Καταπολεμούνται με τα αντιοξειδωτικά.
Ημερομηνία λήξης: Αναγράφεται υποχρεωτικά σε όλες τις βιομηχανοποιημένες ζωοτροφές και βέβαια αφορά τον χρόνο διατήρησης μέχρι το άνοιγμα της συσκευασίας .
Θρεπτικά συστατικά : Όλες οι τροφές αποτελούνται από θρεπτικά συστατικά. Υπάρχουν 6 είδη: οι πρωτεΐνες, τα λίπη, οι υδατάνθρακες , οι βιταμίνες, τα ανόργανα άλατα και το νερό. Προσφέρουν ενέργεια, χτίζουν , συντηρούν και ανανεώνουν τους ιστούς του σώματος και ρυθμίζουν τις λειτουργίες του οργανισμού.
Ινώδεις ουσίες: Έχουν φυτική προέλευση και παίζουν σημαντικό ρόλο στην καλή λειτουργία του εντέρου. Περιγράφονται επίσης και ως «διατροφικές ίνες» - το πιο γνωστό είδος είναι η κυτταρίνη.
Λίπη και Έλαια: Ζωικής ή φυτικής προέλευσης , αποτελούν το κύριο «καύσιμο» του οργανισμού. Επίσης βοηθούν τον μεταβολισμό σημαντικών βιταμινών και αυξάνουν την γευστικότητα της τροφής.
L-λυσίνη & D - L μεθειονίνη: Αμινοξέα που βοηθούν την ανάπτυξη και διατήρηση του μυϊκού συστήματος και υποστηρίζουν την υγιή άμυνα.
Μεταβολισμός: Το σύνολο των φυσικών και χημικών αντιδράσεων που λαμβάνουν χώρα μέσα στον οργανισμό – για να τον διατηρούν σε υγεία και λειτουργία.
Νερό: ανήκει και αυτό στα θρεπτικά συστατικά – για την ακρίβεια είναι το πιο σημαντικό . Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί αποτελούνται κατά 70 % από νερό. Η στέρηση του οδηγεί σε θάνατο ταχύτερα από την στέρηση της τροφής.
Ξηρή τροφή: Οι γνωστές κροκέτες είναι ο σύγχρονος, επιστημονικός τρόπος διατροφής των κατοικίδιων ζώων συντροφιάς. Η ξηρή τροφή είναι πλήρης και ισορροπημένη, πλούσια σε ενέργεια , πολύ εύγευστη, πρακτική αλλά και οικονομική. Παρασκευάζεται σε μεγάλη ποικιλία γεύσεων και είναι απόλυτα ισοδύναμη θρεπτικά με την αντίστοιχη τροφή σε κονσέρβα.
Πρωτεΐνες: Οργανικές ουσίες από άνθρακα, υδρογόνο, οξυγόνο και άζωτο . Αποτελούνται από αμινοξέα και είναι το βασικό δομικό συστατικό κάθε ζωντανού κυττάρου. Επίσης είναι απαραίτητες στην παραγωγή των ορμονών και στην μεταφορά του οξυγόνου μέσα στον οργανισμό.
Πρωτόγαλα: Το γάλα που παράγεται τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό και είναι πλούσιο σε αντισώματα και άλλα βιοενεργά συστατικά προσφέροντας στα νεογέννητα παθητική προστασία και ενισχύοντας το αμυντικό τους σύστημα.
Παχυσαρκία: Η παχυσαρκία είναι η πιο συχνή διατροφική πάθηση. Οι βασικές αιτίες της είναι η πολυφαγία και η έλλειψη σωματικής άσκησης και είναι μια κατάσταση που μπορεί να αποτελέσει αφετηρία πολλών παθήσεων , όπως η καρδιόπαθεια ή οι παθήσεις των αρθρώσεων. Αν το κατοικίδιο είναι απλώς υπέρβαρο, η μείωση της ποσότητας της τροφής ή η προσφορά κάποιας τροφής Light με μικρότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά, μπορεί να βοηθήσει. Αντίθετα , αν το κατοικίδιο είναι ήδη παχύσαρκο, θα πρέπει να ακολουθηθεί ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα σταδιακής απώλειας βάρους . Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να συμβουλεύεστε τον κτηνίατρο σας.
Πρεβιοτικά: Είναι συστατικά της τροφής που διατρέφουν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, βοηθώντας στην ισορροπία της εντερικής χλωρίδας με αποτέλεσμα να συμβάλλουν στην υγεία και την καλή φυσική κατάσταση του οργανισμού.
Σίδηρος: Ανήκει στα ανόργανα άλατα και είναι βασικό συστατικό της αιμοσφαιρίνης του αίματος. Η έλλειψη του οδηγεί σε αναιμίες.
Σικορέ: Φυσικό πρεβιοτικό συστατικό που αποδεδειγμένα βελτιώνει την πέψη, αυξάνοντας τον αριθμό των ωφέλιμων βακτηρίων του εντέρου.
Σελήνιο: Είναι ένα ανόργανο άλας με σημαντική αντιοξειδωτική δράση. Προστατεύει τον οργανισμό από την οξείδωση των λιπών, αυξάνει την πρόσληψη και την χρησιμοποίηση της βιταμίνης Ε και προστατεύει το ανοσοποιητικό σύστημα εξουδετερώνοντας τις ελεύθερες ρίζες.
Συμπληρωματικές τροφές: Αυτές που δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως τις καθημερινές ανάγκες του οργανισμού του σκύλου ή της γάτας - προσφέρονται όμως, για ανταμοιβή, για απασχόληση ή για την εκπαίδευση του ζώου. Στις συμπληρωματικές τροφές ανήκουν οι διάφορες ειδικές λιχουδιές και τα μπισκότα για σκύλους.
Τέφρα: Το περιεχόμενο μιας τροφής σε ανόργανα άλατα.
Ταυρίνη : Αμινοξύ που ο οργανισμός της γάτας δεν μπορεί να συνθέσει – γι αυτό τον λόγο θα πρέπει να περιέχεται στην τροφή. Η έλλειψη ταυρίνης δημιουργεί σοβαρά προβλήματα υγείας στη γάτα – όπως αλλοιώσεις του οφθαλμού , καρδιολογικά προβλήματα και προβλήματα αναπαραγωγής.
Υδατάνθρακες :είναι τα ,κοινά λεγόμενα , σάκχαρα. Ο κύριος ρόλος τους στον οργανισμό είναι η προσφορά ενέργειας και η καλή λειτουργία του εντέρου. Η κυριότερη πηγή υδατανθράκων στην βιομηχανία παρασκευής τροφών για κατοικίδια ζώα είναι τα δημητριακά ( σιτάρι, ρύζι, καλαμπόκι).
Χλωρίδα του εντέρου: Στον πεπτικό σωλήνα υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά είδη βακτηρίων. Τα βακτήρια αυτά αποτελούν την μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου.
Ψάρι: Πολύ καλή πηγή πρωτεΐνης , χρησιμοποιείται πολύ συχνά στην παρασκευή βιομηχανοποιημένων τροφών για γάτες . Στα προϊόντα για σκύλους χρησιμοποιείται βασικά στις συνταγές για ζώα με ευαισθησία στην τροφή ως εναλλακτική πηγή πρωτεϊνών.
Ωμέγα λιπαρά οξέα : Ακόρεστα λιπαρά οξέα , απαραίτητα για την καλή λειτουργία του οργανισμού. Η καλύτερη πηγή των Ωμέγα 3 είναι τα ιχθυέλαια και των ωμέγα 6 , διάφορα φυτικά έλαια και ζωικά λίπη.
Ωφέλιμα και βλαβερά βακτήρια του εντέρου:
Στον πεπτικό σωλήνα υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά είδη βακτηρίων. Κάποια από αυτά είναι φιλικά ή «ωφέλιμα» για τον οργανισμό ενώ κάποια άλλα , κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να έχουν βλαπτική, παθογόνα δράση και χαρακτηρίζονται ως «βλαβερά». Η σωστή ισορροπία μεταξύ των ωφέλιμων και των βλαβερών βακτηρίων είναι μια από τις προϋποθέσεις της καλής υγείας και λειτουργίας του πεπτικού συστήματος.